Banner image

Voor een effectief maaibeleid

Met de Techmaps Maai App worden waterplanten in kaart gebracht, wordt er meer gemaaid tegen lagere kosten, en zien recreanten precies waar en wanneer er is gemaaid.

Iedere zomer is er op diverse Nederlandse meren sprake van uitbundige groei van waterplanten. Boten raken verstrikt in de planten. Dit leidt niet alleen tot hinder maar ook tot gevaarlijke situaties. Om dat te voorkomen worden iedere zomer bij de grootste knelpunten de waterplanten gemaaid. Daarbij is goede monitoring van belang. Het maaien is namelijk een kostbare aangelegenheid en op de verkeerde locaties maaien kan negatieve gevolgen hebben voor het aquatische ecosysteem.
Vervolgens dienen waterrecreanten worden ingelicht waar ze veilig kunnen varen. Dit is makkelijker gezecht dan gedaan. De huidige methoden van monitoren, maaien en communiceren naar de recreant laat te wensen over.

In het IJsselmeergebied monitort Rijkswaterstaat de waterplantenbedekkingen om de 3 jaar door puntmetingen uit te voeren. Vanuit onderzoeksboten worden monsters genomen in een grid van raaien van 200x200 meter. Deze puntmetingen zijn zeer nauwkeurig. Maar de overzichtskaarten die hiermee worden gemaakt zijn niet noodzakelijkerwijs representatief voor een groot gebied (Deltares, 2018). Bovendien is deze vorm van monitoren kostbaar en tijdrovend. Resultaten worden pas in het jaar daarop gepubliceerd.

Satelliet monitoring lijkt heel geschikt maar door de grote opnamehoogte en relatief lage resolutie zijn de planten lang niet altijd waarneembaar. Opnamen met drones en vliegtuigen penetreren de waterkolom beter en hebben een hogere resolutie. Maar het aan elkaar plakken, het 'stitchen' van de beelden, is te complex vanwege reflectie in het water en het ontbreken van vaste ijkpunten in het beeldmateriaal (Deltares, 2018).

Monitoren


Techmaps heeft een techniek ontwikkeld om luchtfoto’s boven water vanuit drones en vliegtuigen systematisch te positioneren (georefereren). Dit doen we niet door te ‘stitchen’ maar op basis van metadata zoals gps, vlieghoogte, vliegsnelheid en de specificaties van de gekozen opname apparatuur. Onze geautomatiseerde GIS pijplijn stelt ons in staat om grote hoeveelheden luchtfoto’s te georefereren op basis van deze parameters. Deze pijplijn voorziet tevens in beeldinterpretatietechnieken om de waterplanten zo duidelijk mogelijk weer te geven. Het resultaat is snel beschikbare vlakdekkende fotokaarten waarop de waterplanten aan het wateroppervlak duidelijk zichtbaar zijn. Afhankelijk van de weersomstandigheden zijn verschillende plantensoorten waar te nemen tot enkele meters onder het wateroppervlak.

Deze kaarten zijn zichtbaar in de Techmaps Maai App. In de app zijn tevens verschillende datalagen zichtbaar zoals bodemdiepte, betonning, en de Rijkswaterstaat puntmetingen. Deze informatie maakt het mogelijk om weloverwogen beslissingen te nemen ten aanzien van het maaiprogramma, waarbij het maximaal vergunde maai-oppervlak optimaal kan worden verdeeld over verschillende gebieden.

Naast de behoefte aan monitoring bestaat de wens om de maai-operaties beter te coördineren en om nauwkeuriger te maaien. Vanaf een maaiboot is het moeilijk te zien waar de waterplanten zich bevinden, zeker bij wind en golven. Bovendien is het dan lastig om in rechte banen te maaien. Dit resulteert in niet gemaaide stroken en te grote overlappingen en gaat ten koste van het gewenste resultaat en het rendement.

Maai App Manager


De Techmaps Maai App bevat 3 modules voor de verschillende gebruikers; de managers van maaiprogramma's, de uitvoerders en de waterrecreanten.

Managers gebruiken de app vanaf hun computer om het maaibeleid vorm te geven en de hele operatie te overzien en aan te sturen. In de app zien ze de verschillende datalagen waaronder de concentraties waterplanten in de waterplantkaarten. Ze tekenen de maaivakken om de waterplanten heen om de uitvoerders (de maaiers) te laten zien waar ze moeten maaien. Als de uitvoerders aan het werk gaan zien de managers in realtime waar de uitvoerders varen. Aan de hand van de geprojecteerde maaibanen zien de managers waar de uitvoerders hebben gemaaid en nog moeten maaien. Door nieuwe waterplantkaarten aan de app toe te voegen worden de effecten van het maaien zichtbaar en kan overwogen worden of volgende maairondes zinvol zijn.

Het aggregeren en visualiseren van de verschillende monitoringsgegevens en de maaigegevens zorgt voor betere allocatie van middelen en betere samenwerking tussen de betrokken partijen.

Maai App Uitvoerder


De uitvoerders gebruiken de app als navigatiemiddel vanaf een tablet in hun stuurhut. Ze zien waar ze varen ten opzichte van de waterplantkaarten en maaivakken. Ze zien precies waar ze hebben gemaaid en waar ze nog moeten maaien. Zo kunnen uitvoerders doelgerichter te werk gaan en de maaistroken beter op elkaar aan laten sluiten. Er wordt meer gemaaid tegen lagere kosten. 

Viewer voor Recreanten


We werken momenteel aan een publiekelijk toegankelijke versie van de app voor alle waterrecreanten. In een gebruiksvriendelijke online viewer zien ze precies waar en wanneer er is gemaaid. Aan de hand van GPS zien hun eigen locatie en kunnen zo naar recent gemaaide gebieden toe varen om daar zonder hinder te recreëren.

De app hoeft niet gedownload te worden. Het gaat om een webviewer die makkelijk te gebruiken is vanuit de internetbrowser op bijvoorbeeld een telefoon. De viewer is te plaatsen op iedere website en kan daarmee makkelijk verspreid worden onder een groot publiek.

Achtergrond


Met vlakdekkende waterplant dekkingskaarten gemaakt vanuit drones en bemande vliegtuigen ondersteunt Techmaps sinds 2018 de maai-activiteiten en ecologisch onderzoek op de Randmeren. Aan de hand van die praktijkervaring heeft het Techmaps team zijn technieken kunnen toetsen en doorontwikkelen. Dat heeft geleid tot de Techmaps Maai App. De app is voor het eerst ingezet bij de maaiwerkzaamheden op de Randmeren in de zomer van 2020. De reacties van de managers en maaiers waren ronduit positief. 

Testimonials

"De maaiapp heeft zich bewezen als een nuttig instrument. De app bevat veel informatie-lagen die (afhankelijk van het doel) aan en uitgezet kunnen worden. Het maakt het maaien effectiever en de informatie voor de gebruikers betrouwbaar. Voor Gastvrije Randmeren is de communicatie met maaiboten en watersportorganisaties van groot belang."
client logo
Eveline van der Beek

Project-/communicatiemedewerker gebiedscoöperatie Gastvrije Randmeren

"Maaien van waterplanten is lastig. De grenzen van de maaivakken staan niet op het water getekend. En bij een beetje wind en golven zijn de planten niet of nauwelijks zichtbaar. Met de app verschijnen de gemaaide banen meteen op een tablet scherm op een ondergrond van luchtfoto's van de planten. Dus altijd nauwkeurig maaien. We willen niet meer zonder."
client logo
Henk Timmer

Uitvoerder

"De Stichting Maaien maait al jaren waterplanten op de Randmeren. Onder vaak lastige omstandigheden door wind en golven. Desondanks maken de luchtfoto's en de door Techmaps ontwikkelde maaiapp het maaien effectief en nauwkeurig. Meer resultaat tegen lagere kosten. En wat ook telt: altijd snelle, deskundige en inventieve ondersteuning!"
client logo
Kees Kooijman

Voorzitter Stichting Maaien Waterplanten Randmeren

We werken in verschillende projecten samen met:

  • Techmaps Werkt Samen Met Coöperatie Gastvrije Randmeren
  • Techmaps Werkt Samen Met Stichting Maaien Randmeren
  • Techmaps Werkt Samen Met Radboudt Universiteit
  • Techmaps Werkt Samen Met Floron
  • Techmaps Werkt Samen Met Universiteit Amsterdam

Neem contact op voor een demonstratie van de Techmaps Maai App

020 2443 628 info@techmaps.nl